Bu gün 5S sisteminin en önemli elemanlarından olan görsel kontrol sistemine değinmeye çalışacağız. Bildiğiniz üzere 7 muda içinde hareket, taşıma, bekleme bulunmaktadır. Bunların temel sebeplerinden birisi ve en önemlisi görsel kontrol siteminin kurulmamış olmasıdır.
Genel olarak operatörler ihtiyaç olan şeyi belirleme, bulma, getirme durumlarında mudaya neden olmaktadırlar. Neye ihtiyaç olduğunu belirlemek zaman almakta, nerede olduğunu belirlemek mümkün olmamakta ve operatör bunlarla uğraşırken bekleyen diğer operatör ve makineler oluşmaktadır. Operatörler standart olmayan teknikler ile çalışarak bir yandan başkaca sorunların çıkmasına neden olmaktadırlar.
Yapılan sık hatalar konusunda uyaran bir sistem olmadığından, ya hiçbir çözüm bulunamamakta ve sürekli olarak operatör hatalarından bahsedilmektedir, ya da teknolojik çözümlere gidilerek yüksek maliyetli test ekipmanları alınarak "Gereksiz işlem" mudası üretilmektedir.
Yönetim takımı olması gereken durumu denetlerken büyük gayret sarf etmek zorunda kaldığından çoğunlukla zaman yetmemesi nedeni ile ya denetim yapamamakta veya yetersiz seviyede denetim yapmaktadır.
Bu gün bütün bunlara çözüm olarak kullanılan ve bir iş istasyonunda kurulması gereken görsel kontrol sisteminin temel özelliklerini anlatacağız.
Görsel kontrol
Görsel kontrol sisteminin temel özelliklerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz;
- Kolay anlaşılırdır. 14 yaşındaki bir çocuğun anlayabileceği bir kolaylıkta olmalıdır. Böylece ek bir eğitime ihtiyaç duymaz.
- Kısa ve öz bir sistemdir. Bir işaret, resim vb. şeylerden oluşacak kadar kısa olmalıdır. Birçok resim yazı veya işaretin oluşturduğu karmaşık sistemi anlamak mümkün olmaz.
- Olması gereken durumu tanımlar. Görsel kontrol olması gereken durumu 3 sn. içinde kavramamızı sağlayacak şekilde tanımlaması gerekir. 5N 1K sorularına cevap verebilmelidir.
- Problemin ortaya çıkmasını sağlar. Olması gereken durumdan oluşan her türlü sapmayı gösterebildiği gibi bu sapmaların problem olup olmadığını da gösterebilmesi gerekmektedir.
Görsel kontrolün kullanım alanları
5S çalışmalarının önemli bir adımı da görsel kontrol yardımı ile işaretleme ve düzenlemedir. Bu aşamada iş istasyonunda yapılacak çalışmalar ile aşağıdakiler sağlanır;
- Sık kullanılan alet ve malzemelerin işaretlenmesi
- Süper market içeriği malzemelerin miktar kontrolü
- Ekipman üzerinde bulunan göstergelerin kontrolü
- İş sonuçları ve performans göstergelerinin mevcut durumu ve uzun dönem eğiliminin izlenmesi
- Süreçte önemli işlemlerin ve dikkat edilmesi gereken noktaların işaretlenmesi için poka yoke amaçlı, sık yapılan hataların önlenmesinde.
Resimde verilen listelerin kullanımında listeyi bulmak için sayfaların çevrilmesi gerekmektedir. Oysa doküman numarası yan tarafa çıkarılır ve tamamı görünür şekilde düzenlenirse sayfalar bir kerede bulunup çevrilebilir. Arama azalmıştır.
Görsel kontrolün yararları
Görsel kontrolün en etkili yararı "Hareket, Bekleme ve Taşıma" mudalarının önlenmesidir. Operatör ihtiyaç duyduğu herhangi bir şeyin belirlenmesinde, bulunmasında aramaya ihtiyaç duymaz. Böylece zaman kayıplarının önüne geçilir. Çalışanlar aradıklarını kolayca bulabilir ve ihtiyaçlarını kolayca belirleyebilirler.
"Fire ve Tamir" mudalarının önlenmesinde görsel kontrol elemanları poka yoke olarak kullanılabilmektedir. Böylece operatör sık yaptığı hatalar için sürekli görsel olarak uyarılmakta ve hata yapmasını önüne geçilmektedir.
Görsel kontrol yardımı ile temizlik uygulamaları, kontrol uygulamaları ile birleştirilebilmekte ve operatörlerin makine parametrelerinin kolayca kontrol etmeleri sağlanarak potansiyel arıza ve kayıpların önüne geçilmektedir.
Görsel kontrol yardımı ile tanımlanmış olan her şey aynı zamanda standart çalışma iş talimatlarının oluşturulmasına yardım etmektedir.
Görsel kontrol aynı zamanda yönetim takımını olması gerekenin, yapılıp yapılmadığını denetlemek için harcadığı zamanı kısaltmada yardım etmektedir. Çok hızlı bir şekilde olması gerekeni belirleme olanağı sunulduğundan, ayrıca bir gayret sarf etmeden gereken denetim kolayca yapılabilmektedir.